je Antwerps buiten de Antwerpse omgeving gebruiken

Op mijn werkvloer in Brussel is het heel internationaal, heel Europees, heel Belgisch. Zowel m’n collega’s als m’n leerlingen komen van overal. 

Soms (vaak onbewust) bedien ik me onder collega’s van zinnen, zinsneden die je enkel in de Antwerpse omgeving hoort maar die voor mij zo gewoon zijn dat ik me er niet eens bewust van ben hoe Antwerps ze zijn. Vandaag ook alweer: 

Een collega van me bracht z’n jeugd door in Nederland, in Frankrijk. Inmiddels woont hij al jaren in Brussel. Dat is op m’n werk heel gewoon, dat mensen hier en daar gaan wonen. 

Hij vertrok huiswaarts en ik zei: “ ‘t Amusement!”. Hij:  “Huh?” Ik dacht het niet duidelijk gezegd te hebben, dus herhaalde ik het nog es: “ ‘t Amusement!” “Wat?” 

“Ah ja”. Het wordt als een woord uitgesproken, mijn vermoeden was dat hij het daarom niet begrepen had. “Hét amusement!”, maar nog steeds verstond hij me niet: “Ik begrijp je niet. Wat bedoel je eigenlijk?” 

Pas dan werd ik me bewust van m’n Antwerps: “ Da’s Antwerps. Het betekent veel plezier.” “ Maar,” hij bleef het een vreemd gegeven vinden: “Ik ga gewoon naar huis, ik ga geen plezier maken.” Het komt inderdaad wel vreemd over als je het letterlijk neemt. “ Wij zeggen dat zo, als iemand vertrekt.” Hij liet echt niet los: “Dat zeg je toch als je met vrienden uit gaat? Wat zeggen jullie dan als iemand ‘s nachts naar huis gaat?” “Dan zeggen we slaapwel.” Hij bleef het vreemd vinden.

Die ‘spraakverwarring’ was niet de eerste op m’n werk. Een collega kwam net terug uit vakantie, een tweetalige meid uit het Brusselse. “ En ‘t g’ad?” vroeg ik haar nieuwsgierig. Zij verward, lichtjes geshockeerd, “ ‘t gat?” “Ennn ‘t G’ad?” het drong niet tot me door dat ze helemaal niet begreep wat ik bedoelde. “ ‘t GAT???” Waarom zou Stefanie naar een ‘gat’ vragen? , dacht ze vast. Dit moet heel bijzonder vreemd zijn overgekomen, lichtjes ongepast als het de eerste vraag is over een reiservaring. Alweer dus na die bewustwording van het Antwerpse: “Hoé heb je hét gehàd?” “Ah, haha!” 

Diezelfde Brusselse meid vond ‘zo weg als een huis’ ook maar vreemd. “Hoe kan je nu zo weg zijn als een huis? Dat kan toch helemaal niet!” 

Het is best leuk om met dit soort zaken geconfronteerd te worden. Hilarisch vind ik het eigenlijk. Misschien dachten collega’s wel vaker: waar heeft ze het over? Zeiden ze niks en knikten gewoon. Da’s vast haar Antwerps waar ze zich niet eens bewust van is. 

memorabele acceptance speech moments

Een van m’n vele guilty pleasures: acceptance speeches.

De FANTASTISCHE Rita Moreno’s Oscar speech voor West Side Story

Patty Duke bij De Emmy’s voor Sweet Charlie. Kort erna kreeg ze de diagnose bipolair te zijn. Ze had al drie weken geen behoorlijke nachtrust gehad toen ze deze speech gaf. 

Charlie Chaplin kreeg een staande ovatie van 12 minuten, de langste in de geschiedenis van de Oscars. Maar die video staat jammer genoeg niet meer online. 

Arme Tatum O’Neal. De jongste Oscarwinares ooit (als je Shirley Temple niet meetelt maar dat was destijds een aparte children categorie) en haar ouders vonden het niet belangrijk genoeg om op te dagen. Ryan O’Neal is een lul, dat is geen geheim. Paper Moon. 

Marlon Brando’s moedige Oscar moment voor The Godfather. Alleen zie je Marlon Brando niet. 

Joe Pesci’s Oscar speech voor Goodfellas

Angelina Jolie op de Oscars die zo in love is met haar broer. Jaren later vertelde dat ze diezelfde dag voor de cerenomie hun terminale zieke moeder in het hospitaal hadden bezocht. Ze mocht dus emotioneel zijn. Ze won voor Girl Interrupted. 

Leonardo DiCaprio’s terechte staande ovatie. Hier voor The Revenant . Eindelijk wint hij na zoveel snubs van de Academy zijn eerste Oscar. 

De cast van Stranger Things. Winona Ryder is acting out of her mind bij de Screen Actors Guild Award.

de zogenaamde untouchables

 Onlangs zag ik een reportage over Ghislaine Maxwell, de rechterhand van Jeffrey Epstein. Ze mag ontkennen wat ze wilt, je moet werkelijk een extreem goedgelovige sukkel zijn om in haar onschuld te geloven, dan mag je gerust een sukkel genoemd worden en erger. Al weet je nooit: Homer Simpson kwam ook weg met double homicide. Double homicide! Onbegrijpelijk: Marge bleef aan z’n zijde staan. Waar was die stoere dame die Thelma & Louise achterna ging? Bart en Lisa interesseerden het niet eens, Maggie was te jong, grandpa te seniel. Marges zussen keken MacGyver. Nee, sorry voor die onzin. 

O.J. kwam weg met double homicide en schreef een extreem arrogant boek over de dubbele moord: If I Did It. De ‘If’ in een andere kleur. Dacht hij nu echt dat men hem hiervoor een staande ovatie zou geven? Wat Chaplin kan (de man kreeg een van de langste staande ovaties in de geschiedenis van de staande ovaties), kan ik ook? 

Over de O.J.’s en de Epsteins en de Weinsteins: hoe kan je zo arrogant zijn te denken boven de wet te staan? De allermachtigste antihelden staan daar vaak boven 🤮 maar niet heus, ook voor hen geldt soms: when antiheroes go down. 

Op kleinere schaal en niet crimineel: hoe kan je zo arrogant zijn te denken mensen serieel te mishandelen en dat dit onder de radar zou blijven? Er moet maar een slachtoffer opstaan die tegen de stroom ingaat (“Laat het zo en ga verder”) en the word is out.

Het blijft me verbazen. Als kind, als tiener, zelfs vroege twintiger kan je gerust ‘kattenkwaad’ uithalen, je hierin misplaatst onaantastbaar wanen, de een gaat er verder in dan de ander, daarna zou je beter moeten weten. Je hersenen zijn volgroeid, niets voor niets hebben ze het Amerikaanse rechtssysteem aan dit proces aangepast (straffen voor minderjarigen). 

En wat Maxwell bezielde om zich in een wereld van misdaad te begeven? Naar mijn gevoel niets meer of minder dan materiële hebzucht en de drang zich opnieuw in de high society te begeven. Epstein liep waarschijnlijk enkel zijn sexuele driften achterna. Maxwell en Epstein, het team van sex, geld en macht. Het is weer wat anders dan Jagger en Richards, het team van sex, drugs and rock’n’roll. 

waarom twee personen op elkaar vallen

 Voor 99% krijg ik te horen dat mensen op me vallen voor m’n ogen en m’n kont. Ik hoef het bijna niet te vragen, ik weet het antwoord al. Mijn ex reageerde verrassend: « Het is jouw ontwapende eerlijkheid. » « Niet m’n ogen en m’n kont? » « Je hebt prachtige ogen en een geweldige kont maar voor mij is het toch jouw eerlijkheid. » 

Ikzelf ben oppervlakkiger: het zijn z’n ogen. De meest sprekende ogen die je je maar kan voorstellen! Ja, zelfs van kleur veranderen. Dan zei hij: « Ik heb de ogen van m’n moeder. » Ik reageerde daar zelfs niet op, alle ogen lijken flets in vergelijking met die van hem. De combinatie van zijn ogen en z’n haar. Wow. 

Een vrouwenmagneet. Ook homo’s zijn niet ongevoelig voor hem. Meestal was ik trots maar soms vond ik dit lastig en boers gedrag: vrouwen die mij negeerden terwijl ik naast hem stond. Het was wel mijn vriend! We gingen op restaurant en een dame die tegenover haar man zat staarde non stop naar mijn vriend. Op den duur werd ik er lastig om maar hij reageerde er niet eens op. Het is zelfs op foto vastgelegd. Wie doet nu zoiets? Ik vond het redelijk onbeschoft. 

Hij reageerde lichtjes jaloers als ik aandacht kreeg, omgekeerd reageerde ik ook lichtjes jaloers. En beiden ontkennen dat je jaloers bent. « Ik ben helemaal niet jaloers! » Tweelingszielen. 

Wat ook is, het was alsof ik in de spiegel keek. Vanity is de grootste liefde van Prince en omgekeerd. Sean Penn de grootste liefde van Madonna en omgekeerd. Prince noemde haar Vanity omdat hij het gevoel had in de spiegel te kijken. M’n ex en ik wisten dit van elkaar, hij had dit zelfs al gezien op m’n vijftiende. Onze omgeving zag dit ook: innerlijk, uiterlijk. We leken zo hard op elkaar dat het griezelig werd. Als je voorbij het zwarte, het blanke kijkt, is dat overduidelijk. Twee handen op een buik. 

Lang heb ik gedacht: maar die crazy waanzinnige woedebuien heb ik niet. Wrong, I was so wrong. Tot m’n vijfentwintigste deed ik niet onder voor hem. Anekdote: na een crazy waanzinnige woedebui op m’n studentenjob (!) zette men mij de volgende dag alleen in een kamer apart om daar op m’n eentje te werken. Dan weet je wel dat je het de dag ervoor serieus hebt uitgehangen. 

Als ik m’n eerste vaste vriend en zijn beste vriend niet was tegengekomen dan was ik net zoals m’n ex gebleven. Ja, alll die eigenschappen, de goede en de slechte. 

Maar ik keek dus net in de spiegel. Hij zei soms: « Het is toch zo raar dat iemand die in Rwanda is geboren zo hard op mij lijkt. In een vorig leven was je m’n tweelingzus ofzo. Het stond gewoon in de sterren geschreven. » Ik kon niks doen dan dit beamen. Iedereen zag het. 

Dat was ook de reden van de heftige ruzies: twee dezelfde karakters die botsen en tegelijkertijd ook de beste vrienden waren: zonder woorden begrepen we elkaar compleet. 

Als we weer aan het kibbelen waren, zei onze omgeving dit ook: « Maar jullie zijn kràk hetzelfde! » En wij beiden « Huh? ». Het kibbelen was gedaan. 

Het is raar om iemand tegen te komen die zo hard op je lijkt. Heel mooi eigenlijk. 

Het is zijn achtergrond die het heeft verkloot. En nog steeds volhardt in het verkloten. Ik heb twee mannen gezien: de ene was een volwassen man waar ik naar opkeek, die van z’n fouten leerde, verantwoordelijk gedrag vertoonde. Met de Jocastamoeder kwam de andere man te voorschijn: een kleuter. « Als hij dat vraagt dan moet je dat voor hem doen. », heeft ze mij letterlijk gezegd. Letterlijk. Toen hij niet wou opstaan en we dreigden te laat komen op een afspraak, liet ik hem liggen: hij moet maar leren van z’n gedrag. Daar stak de Jocastamoeder een stokje voor: ze liet hem zelfs niet van z’n fouten leren! Zo verpest je je eigen kind dat geen verantwoordelijkheid leert te nemen. Elk baldadig gedrag dekte ze toe en maakte het weer goed achter zijn rug om. Begrijpen jullie nu mijn enorme frustratie? Er was iets serieus misgelopen in de opvoeding. 

Ik probeerde dat zoveel mogelijk recht te trekken (nog steeds eigenlijk vanop afstand) maar je staat machteloos als telkens je inspanningen worden teniet gedaan door een Jocastamoeder. De basisles in de opvoeding is dat een kind leert van z’n eigen fouten. Als je dat een kind niet aanleert, is het voor zijn leven lang verpest. 

Maar ik mag nog zo hard hopen dat z’n achtergrond anders was, er nog zo verdrietig om zijn, oprecht verdrietig want ik zie die man zo graag! Je houdt het niet voor mogelijk hoe graag ik die man zie. Alhoewel ik het zo hard heb geprobeerd, ik kan er niks aan veranderen. 

mijn veertigste verjaardag, beter wordt het niet

 Dertig worden vond ik heel lastig: zodra ik m’n achtentwintigste vierde, keek ik met tegenzin uit naar m’n dertigste. Stom eigenlijk. M’n dertigste heb ik dan ook drie dagen lang gevierd, van ‘s morgens tot ‘s avonds en een verjaardagskus gekregen van Tom Barman op een hip Antwerps feestje. 

Je zou denken dat veertig worden voor me nog erger werd, niks is minder waar. Ik stond te trappelen om eindelijk veertig te mogen zijn. Mijn ex tilde het nog naar een hoger niveau. 

Er is een reden waarom ik hem mijn grootste liefde noem: ik wijt onze breuk voor de volle 100% aan omgevingsfactoren. Als je in de allerstrengste lockdown van de ochtendgloren tot het slapen gaan met z’n tweeën bent zonder omgeving én dichter naar elkaar toegroeit dan weet je wel dat je voor elkaar geboren bent.

Een vriendin van me heeft een goede intuïtie. Als ik over hem vertelde, riep ze verbaasd uit: « Stefanie, je bent precies jezelf aan het beschrijven! » Vind je het vreemd dat ik zoveel van hem hield? Een andere vriendin die ons samen zag: « Jij leken waanzinnig hard op elkaar afgestemd. » Onze omgeving zag dat, ik kreeg vaak die opmerking. 

Mijn veertigste verjaardag. Ik werd wakker in m’n allerfavorietste plekje, op zijn borst en deed alsof ik sliep. Ja, een vast ochtendritueel. Nog steeds kan ik op sommige dagen doen alsof ik er nog lig, op zijn zachte borstkas. Ideaal om je er helemaal in te wentelen. Wat ik ook deed: m’n oorafdruk in z’n borstkas. « Ik hoop wel dat die weggaat. » zei hij dan bezorgd. 

Na een tijdje moest ik wel wakker zijn voor de brunch met vrienden « Gelukkige verjaardag! » Het eerste wat je te horen krijgt op je special day van de persoon die je het allerliefste ziet, is gewéldig. De dag kon al niet meer stuk. 

Tijdens het klaarmaken hoorde ik onwijs goede muziek, mijn ex heeft smaak. Na een tijdje drong het tot me door dat het allemaal verjaardagssongs waren. De avond ervoor kreeg ik hét cadeau van hem waarvan ik niet eens wist dat ik het miste, de dag zelf die muziek. Meermaals heb ik tijdens onze relatie gedacht: dit is dé man voor mij. 

Hij was in goede doen, mijn vrienden pakte hij een voor een in op zijn charmante spontane wijze. Brunchen in de Zürich, een verjaardagsritueel. De verjaardagsbrunch is ontstaan op m’n dertigste verjaardag: ik ben een kerstkind dus het is heel moeilijk om vrienden op m’n verjaardag te krijgen. Als de ene ‘s avonds niet kan, dan kan die misschien ‘s middags wel. En zo vier ik de hele dag mijn verjaardag. 

´s Avonds wou ik wel persé alleen met hem zijn. Alleen met hem zijn, vond ik het allerleukste. Zonder omgevingsfactoren die de boel saboteren. Dan voelde je ook dat we echt op elkaar waren afgestemd. Hoe is dit mogelijk?, denk je dan. Praten, praten, praten, of gewoon zonder woorden naast elkaar liggen. 

We aten gastronomisch en er is een foto van me, onlangs liet ik hem zien aan collega’s, m’n ex trok die foto. Hoe verliefd kan iemand kijken? Er is een waanzinnig flirterige foto van me in Zanzibar, wat ik er ook deed, maar dat had niks te betekenen. Ook een flirterige foto met de Marokkaanse kerel, had eigenlijk ook niet veel te betekenen. De aanloop naar mijn ex. De allereerste foto waarop ik zo verliefd sta. 

Ik heb véél foto’s van hem getrokken. Soms stiekem. « Ik heb een foto van je getrokken. » « Néé, niet alweer! », dan liet ik hem die foto zien. « Ah, het is eigenlijk wel een mooie foto. » Ik ben niet de beste fotograaf, hoor. Maar van hem nam ik wel mooie foto’s. De liefde als het oog van de camera. Een subject dat je zo graag ziet, daar trek je mooie foto’s van. 

Na de menu speelde hij piano. In wezen is hij een heel getalenteerde muzikant, hij speelt met emoties. Da’s een talent waarmee je geboren wordt. Ook daarvan, alweer, een foto. Een sexy muzikant achter de piano, beter wordt het niet. Sean Penn zei vaak: « True blue », mijn ex regelmatig « Beter wordt het niet. » en inderdaad: beter wordt het niet.